Tem điện tử rượu, thuốc lá bắt buộc từ 1/1/2026: doanh nghiệp cần khai báo dữ liệu QR gì

Từ 1/1/2026, khi xuất tem điện tử cho bộ phận sản xuất, doanh nghiệp rượu, thuốc lá phải quét mã QR trên thùng tem, block tem hoặc con tem và nhập bốn dữ liệu: tên hàng hóa, thời gian sản xuất, đơn vị đo lường, đơn giá bán. Từ 1/7/2026, yêu cầu này được giữ nguyên trong Thông tư 93/2026/TT-BTC, văn bản thay thế Thông tư 23/2021 và 31/2025.

Vì sao câu hỏi này đang khiến nhiều doanh nghiệp rượu, thuốc lá bối rối

Câu hỏi hay gặp nhất từ các xưởng rượu, nhà phân phối thuốc lá và công ty nhập khẩu rượu vang là: "Quét mã QR tem điện tử thì cụ thể phải nhập cái gì, và văn bản nào đang áp dụng?"

Sự bối rối là dễ hiểu. Chỉ trong hơn một năm, quy định về tem điện tử rượu, thuốc lá đã thay đổi hai lần: Thông tư 31/2025/TT-BTC sửa đổi Thông tư 23/2021/TT-BTC (hiệu lực từ 1/6/2025, riêng nghĩa vụ quét QR và truyền dữ liệu áp dụng từ 1/1/2026), rồi Thông tư 93/2026/TT-BTC thay thế cả hai từ 1/7/2026. Nhiều bài báo cũ vẫn trích văn bản đã hết hiệu lực, có bài còn gộp tem điện tử ngành thuế chung với hệ thống truy xuất nguồn gốc VeriGoods của Bộ Công Thương như thể đó là một hệ thống. Không phải vậy. Với người phải chịu trách nhiệm về dữ liệu tem mỗi tháng, sự nhầm lẫn này là rủi ro thật.

Bài này tách bạch: nghĩa vụ nào đang áp dụng, văn bản nào là căn cứ hiện hành, cụ thể phải quét mã gì, nhập trường dữ liệu nào, gửi dữ liệu khi nào, và ai trong nhà máy nên làm việc đó.

Hai hệ thống pháp lý, một câu hỏi — đừng gộp chung

Tem điện tử ngành thuế: áp dụng từ 1/1/2026, nay theo Thông tư 93/2026/TT-BTC

Đây là hệ thống cần quan tâm trước tiên, vì nó chạm trực tiếp vào dây chuyền đóng gói. Ngày 5/6/2025, Cục Thuế ban hành Công văn 1591/CT-CS giới thiệu nội dung mới của Thông tư 31/2025/TT-BTC (sửa đổi Thông tư 23/2021/TT-BTC về in, phát hành, quản lý và sử dụng tem điện tử rượu và tem điện tử thuốc lá) và Thông tư 32/2025/TT-BTC. Lưu ý: chỉ Thông tư 31/2025/TT-BTC nói về tem điện tử, áp dụng cho cả rượu lẫn thuốc lá; Thông tư 32/2025/TT-BTC là văn bản về hóa đơn, chứng từ, không phải về tem thuốc lá.

Điểm mấu chốt của Thông tư 31/2025/TT-BTC: kể từ 1/1/2026, khi xuất tem điện tử cho bộ phận sản xuất, tức lúc tem rời kho để đưa vào dây chuyền dán lên chai rượu hay bao thuốc, doanh nghiệp phải quét mã QR trên thùng tem, block tem hoặc từng con tem, đồng thời nhập dữ liệu để thông tin được truyền về Hệ thống quản lý tem điện tử.

Từ 1/7/2026, Thông tư 93/2026/TT-BTC của Bộ Tài chính có hiệu lực và thay thế Thông tư 23/2021/TT-BTC lẫn Thông tư 31/2025/TT-BTC. Nghĩa vụ quét QR và nhập dữ liệu khi xuất tem cho sản xuất vẫn được giữ tại Điều 6 của Thông tư mới. Tem đã in theo mẫu của Thông tư 23/2021/TT-BTC được tiếp tục sử dụng cho đến khi hết.

Nghĩa vụ này áp dụng cho mọi doanh nghiệp dùng tem điện tử, kể cả đơn vị mua tem do cơ quan thuế phát hành. Theo Thông tư 93/2026/TT-BTC, Cục Thuế in, phát hành tem điện tử rượu, thuốc lá sản xuất để tiêu thụ trong nước, còn Cục Hải quan in, phát hành tem cho rượu, thuốc lá nhập khẩu.

Truy xuất nguồn gốc ngành công thương (VeriGoods): một cuộc chơi khác, timeline khác

Song song đó, Bộ Công Thương ban hành Thông tư 31/2026/TT-BCT ngày 11/6/2026, có hiệu lực từ 1/7/2026, quy định truy xuất nguồn gốc sản phẩm, hàng hóa rủi ro cao thuộc phạm vi quản lý của bộ này. Doanh nghiệp có thể thực hiện truy xuất qua hệ thống VeriGoods của Bộ Công Thương hoặc qua hệ thống nội bộ kết nối với VeriGoods, theo lộ trình nêu trong Thông tư.

Doanh nghiệp đồ uống có cồn nên đối chiếu trực tiếp danh mục hàng hóa và lộ trình trong văn bản Thông tư cùng hướng dẫn của Sở Công Thương địa phương, thay vì chốt kế hoạch dựa trên tiêu đề báo — các nguồn tin đại chúng từng đưa nhiều mốc khác nhau.

Điểm mấu chốt: đây là hai nghĩa vụ độc lập, do hai cơ quan quản lý, với hai bộ dữ liệu trùng lặp một phần (tên hàng hóa, ngày sản xuất, đơn vị đo lường) nhưng không đồng nhất. Nếu không thiết kế quy trình nhập liệu dùng chung ngay từ đầu, nhà máy dễ tốn công gấp đôi — phần sau sẽ quay lại điểm này.

Quét mã QR tem điện tử rồi nhập những dữ liệu gì

Bốn trường dữ liệu bắt buộc khi xuất tem cho sản xuất

Theo Điều 6 Thông tư 93/2026/TT-BTC (trước đó là Thông tư 31/2025/TT-BTC), khi quét mã QR trên thùng tem, block tem hoặc con tem lúc xuất cho bộ phận sản xuất, doanh nghiệp phải nhập bốn trường: tên hàng hóa (tên sản phẩm cụ thể sẽ được dán tem, không phải tên chung của dòng sản phẩm), thời gian sản xuất (theo ngày/tháng/năm hoặc tháng/năm), đơn vị đo lường (lít hoặc chai với rượu, điếu hoặc bao với thuốc lá — dễ nhập nhầm nhất khi nhà máy chạy nhiều dòng dung tích cùng lúc), và đơn giá bán sản phẩm.

Khi người tiêu dùng hoặc cơ quan chức năng quét mã QR trên tem, họ tra cứu được thông tin về tem như tên loại tem, ký hiệu mẫu, ký hiệu tem, tên và mã số thuế của đơn vị sản xuất. Dữ liệu nhập lúc xuất tem cho sản xuất là căn cứ để cơ quan thuế đối chiếu, nên sai sót ở khâu này sẽ kéo theo toàn bộ lô tem đã dán.

Với rượu, thuốc lá nhập khẩu: thêm một lớp dữ liệu hải quan

Với rượu, thuốc lá nhập khẩu, thông tin tra cứu qua mã QR trên tem gồm: số seri tem, tên tem, ký hiệu mẫu tem, ký hiệu, tên đơn vị sản xuất, ngày sản xuất, tên và mã số thuế đơn vị nhập khẩu, tên sản phẩm, quy cách đóng gói, số tờ khai hải quan hoặc số quyết định, ngày đăng ký tờ khai hoặc ngày quyết định (Điều 5 Thông tư 93/2026/TT-BTC). Dữ liệu tem nhập khẩu do Cục Hải quan quản lý, khác với luồng tem sản xuất trong nước do Cục Thuế quản lý — công ty vừa sản xuất trong nước vừa nhập khẩu phải vận hành hai quy trình song song.

Thời hạn gửi dữ liệu: hai mốc khác nhau

Theo Thông tư 93/2026/TT-BTC, với sản phẩm sản xuất trong nước, chậm nhất ngày 20 của tháng tiếp theo, doanh nghiệp phải truyền dữ liệu thông tin của tem điện tử đã dán. Với sản phẩm nhập khẩu, thời hạn là 05 ngày làm việc kể từ ngày hoàn thành việc dán tem điện tử tại Việt Nam, trước khi đưa hàng ra thị trường.

Nên đọc kỹ điều khoản tương ứng trong văn bản gốc và hỏi cơ quan thuế quản lý trực tiếp nếu chưa rõ cách sửa dữ liệu đã truyền: đơn giá bán là trường dễ thay đổi nhất, nhất là với rượu bán qua nhiều tầng đại lý, giá thay đổi theo kênh, theo khuyến mãi. Thống nhất nguồn giá trước khi xuất tem sẽ đỡ phải điều chỉnh về sau.

Ai là người quét mã, nhập liệu trong nhà máy — và vì sao nhập tay là thảm họa

Văn bản pháp luật không nói ai trong doanh nghiệp phải quét mã và nhập liệu, đây là khoảng trống mỗi công ty tự thiết kế quy trình. Có hai mô hình phổ biến: nhân viên kho tem quét và nhập ngay khi xuất tem cho tổ sản xuất trước khi tem rời kho (gọn, nhưng đòi hỏi kho tem nắm ngày sản xuất, đơn giá — vốn thuộc bộ phận kế hoạch, kinh doanh); hoặc tổ trưởng sản xuất quét ngay tại chuyền, sát thực tế lô hàng nhưng dễ lệch với sổ sách kế toán.

Vấn đề chung nếu làm thủ công là tốc độ. Một block tem cho dây chuyền đóng chai có thể lên tới hàng nghìn con tem mỗi ca, nhập tay từng trường không chỉ chậm mà còn là nguồn lỗi gõ nhầm lớn nhất. Cách bền vững hơn là nối phần mềm quản lý kho tem hoặc máy quét mã với hệ thống nhập liệu, thay vì gõ tay trên giao diện web cho từng lô.

Không khai báo, khai chậm, khai sai thì sao

Đến nay chưa có căn cứ đủ tin cậy để nêu một mức phạt tiền cụ thể riêng cho hành vi này, nên bài viết không đưa ra con số. Điều rõ hơn là bản chất: tem điện tử gắn trực tiếp với quản lý thuế tiêu thụ đặc biệt, dữ liệu tem là căn cứ để cơ quan thuế đối chiếu sản lượng thực xuất xưởng với nghĩa vụ thuế đã kê khai. Một bảng dữ liệu không khớp, khai chậm, hoặc thiếu trường bắt buộc có thể bị xem xét như vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tem, chứ không đơn thuần là lỗi nhập liệu.

Rủi ro lớn nhất không nằm ở một khoản phạt hành chính, mà ở việc dữ liệu tem không khớp khi đối chiếu, kéo theo nghi vấn về sản lượng thực xuất xưởng — ảnh hưởng đến quyết toán thuế tiêu thụ đặc biệt, không chỉ một lô hàng.

Đừng nhập liệu hai lần: gắn dữ liệu tem điện tử vào hệ thống truy xuất nguồn gốc sẵn có

Quay lại điểm đầu bài: tem điện tử ngành thuế và truy xuất nguồn gốc VeriGoods là hai hệ thống khác nhau, nhưng dùng gần như cùng một tập dữ liệu gốc — tên sản phẩm, ngày sản xuất, đơn vị đo lường, mã lô. Xử lý hai nghĩa vụ như hai việc tách biệt nghĩa là nhập cùng một thông tin hai lần, bởi hai người khác nhau, và sớm muộn hai bộ dữ liệu sẽ lệch nhau.

Cách hợp lý hơn là coi lô sản xuất là đơn vị dữ liệu gốc duy nhất — mã lô, ngày sản xuất, tên sản phẩm — sinh ra một lần tại hệ thống quản lý sản xuất nội bộ (ERP, phần mềm kho, hay hệ thống truy xuất nguồn gốc kiểu GS1/EPCIS đang chạy sẵn), rồi đẩy sang cả hai đầu thay vì gõ tay từng nơi. Doanh nghiệp đã có sẵn hạ tầng mã QR, mã lô cho truy xuất nguồn gốc nội bộ sẽ tiết kiệm nhiều công sức khi hai nghĩa vụ này chồng lên nhau.

Rượu thủ công, hộ kinh doanh nhỏ có phải làm không

Câu hỏi này thường đến từ các cơ sở nấu rượu quy mô hộ gia đình. Thông tư 93/2026/TT-BTC yêu cầu dán tem cho sản phẩm thuộc trường hợp phải dán theo quy định tại các Nghị định về kinh doanh rượu và thuốc lá; phạm vi cụ thể vì vậy do các Nghị định này quyết định, không do Thông tư liệt kê. Ranh giới giữa "tự nấu không kinh doanh" và "sản xuất để bán ra thị trường" trên thực tế mờ hơn nhiều so với trên giấy, nhất là với rượu làng nghề đã bán ra ngoài tỉnh qua kênh online — nếu cơ sở của bạn ở vùng xám này, nên liên hệ trực tiếp cơ quan thuế quản lý để xác nhận trước khi mở rộng kênh bán.

Còn chuyện "doanh nghiệp tự in tem từ 2027-2028"?

Nhiều bài báo năm 2025 nhắc tới lộ trình doanh nghiệp được tự đặt in tem điện tử từ 2027 và bắt buộc từ 2028. Thông tư 93/2026/TT-BTC — văn bản đang có hiệu lực — vẫn giao Cục Thuế và Cục Hải quan in, phát hành tem điện tử, và không nêu mốc tự in nào. Vì vậy, đừng lập kế hoạch dựa trên các mốc tự in tem chưa có trong văn bản hiện hành.

Quan trọng hơn: dù ai in tem, nghĩa vụ quét QR và nhập dữ liệu khi xuất tem cho sản xuất đã áp dụng từ 1/1/2026. Đọc lướt rồi kết luận "chuyện tem còn xa" nghĩa là bỏ lỡ nghĩa vụ đang có hiệu lực.

Checklist cho doanh nghiệp theo quy định hiện hành

Nếu bạn là chủ doanh nghiệp hoặc quản lý chuỗi cung ứng ngành rượu, thuốc lá, đây là những việc nên rà ngay.

Cập nhật căn cứ pháp lý trong quy trình nội bộ từ Thông tư 23/2021/TT-BTC và 31/2025/TT-BTC sang Thông tư 93/2026/TT-BTC. Rà lại quy trình xuất tem cho bộ phận sản xuất, xác định rõ ai quét mã QR và nhập bốn trường dữ liệu bắt buộc. Kiểm tra lịch truyền dữ liệu tem đã dán: chậm nhất ngày 20 tháng sau với hàng sản xuất trong nước, 05 ngày làm việc sau khi dán xong với hàng nhập khẩu. Kiểm tra tốc độ dây chuyền so với năng lực nhập liệu thủ công; nếu chênh lệch lớn thì nối phần mềm nội bộ thay vì nhập tay. Với dòng hàng nhập khẩu, xác nhận quy trình phối hợp giữa bộ phận khai hải quan và bộ phận quản lý tem. Thống nhất một mã lô, một bộ dữ liệu gốc dùng chung cho khai báo tem điện tử và hệ thống truy xuất nguồn gốc, kể cả khi áp dụng Thông tư 31/2026/TT-BCT. Với cơ sở sản xuất rượu quy mô nhỏ, làng nghề, xác nhận trước với cơ quan thuế về diện áp dụng.

Sự nhầm lẫn quanh câu hỏi này phần lớn đến từ việc gộp chung nhiều văn bản, nhiều mốc thời gian, nhiều cơ quan quản lý vào một câu chuyện. Tách bạch ra, việc phải làm khá cụ thể: quét đúng mã, nhập đúng bốn trường dữ liệu, đúng người, đúng hạn. Phần khó hơn là thiết kế lại quy trình nội bộ để dữ liệu đó được nhập chính xác và không lặp lại công sức với các nghĩa vụ truy xuất nguồn gốc khác.

Câu hỏi thường gặp

Văn bản nào đang quy định tem điện tử rượu, thuốc lá?

Từ 1/7/2026 là Thông tư 93/2026/TT-BTC của Bộ Tài chính, thay thế Thông tư 23/2021/TT-BTC và Thông tư 31/2025/TT-BTC. Tem đã in theo mẫu cũ được tiếp tục sử dụng cho đến khi hết.

Khi xuất tem cho sản xuất phải nhập những dữ liệu nào?

Phải quét mã QR trên thùng tem, block tem hoặc con tem và nhập tên hàng hóa, thời gian sản xuất, đơn vị đo lường (lít/chai với rượu, điếu/bao với thuốc lá) và đơn giá bán sản phẩm. Yêu cầu này áp dụng từ 1/1/2026.

Thời hạn truyền dữ liệu tem đã dán là bao lâu?

Với hàng sản xuất trong nước, chậm nhất ngày 20 của tháng tiếp theo. Với hàng nhập khẩu, trong 05 ngày làm việc kể từ ngày hoàn thành dán tem tại Việt Nam.

Tem điện tử có phải là truy xuất nguồn gốc VeriGoods không?

Không. Tem điện tử do Bộ Tài chính quản lý để phục vụ quản lý thuế, còn VeriGoods là hệ thống truy xuất nguồn gốc của Bộ Công Thương theo Thông tư 31/2026/TT-BCT, có hiệu lực từ 1/7/2026.

Doanh nghiệp đã được tự in tem điện tử chưa?

Thông tư 93/2026/TT-BTC hiện giao Cục Thuế in, phát hành tem cho hàng sản xuất trong nước và Cục Hải quan cho hàng nhập khẩu; văn bản không nêu mốc doanh nghiệp tự in tem.

Nguồn tham khảo

• Thông tư 93/2026/TT-BTC quy định về tem điện tử rượu và thuốc lá (LuatVietnam)
• Quy định mới về in, phát hành, quản lý và sử dụng tem điện tử rượu, thuốc lá (Thời báo Tài chính Việt Nam)
• Công văn 1591/CT-CS giới thiệu nội dung mới tại Thông tư 31/2025/TT-BTC và Thông tư 32/2025/TT-BTC (LuatVietnam)
• Siết quản lý tem điện tử với rượu, thuốc lá (Tạp chí Luật sư Việt Nam)
• Thông tư 31/2026/TT-BCT quy định về truy xuất nguồn gốc sản phẩm, hàng hóa thuộc phạm vi quản lý của Bộ Công Thương